Yazar: admin

İzbandut Ne Demek Ekşi? Antropolojik Bir Bakış Bir Antropoloğun Gözünden: Kültürlerin Çeşitliliğine Yolculuk İzbandut

Arşiv Kaydı Kaç Yılda Silinir? — Bilimsel ve Hukuki Bir İnceleme Evde oturup eski belgelerimize bakarken ya da bir başvuru sürecinde “Arşiv kaydım ne zaman silinir?” diye merak ederken yalnız olmadığınızı düşünüyorum. Bu yazıda, konuya hem bilimsel hem de hukuki bir merakla yaklaşıp, arşiv kayıtlarının ne kadar süreyle saklandığını, hangi koşullarda silinebildiğini ve neden net bir “herkes için aynı süre” demenin mümkün olmadığını birlikte irdeleyeceğiz. Arşiv Kaydı Nedir? Öncelikle “arşiv kaydı” ifadesi farklı bağlamlarda kullanılabiliyor. Ancak hukuki bağlamda — özellikle 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu kapsamında — “arşiv kaydı”, kişinin geçmişte işlediği suç nedeniyle adli sicilde yer almış mahkumiyet kayıtlarının,…

“İzdırap” Hangi Dil? Etimolojiden Günümüze Bir İnceleme Dilin katmanlarına baktığımızda her sözcük bir iz taşıyor: köken, kullanım, dönüşüm… Böylelikle “ızdırap” kelimesi de yalnızca bir “acı, sıkıntı” ifadesi değil; tarih boyunca farklı anlamları kucaklamış, dönüşmüş bir sözcük olarak karşımıza çıkıyor. Bu yazıda, ızdırap kelimesinin hangi dilden geldiğini, Türkçedeki kullanım biçimini, tarihsel arka planını ve günümüz akademik tartışmalarını ele alacağız. Etimoloji ve kökeni Türk Dil Kurumu’nun sözlüğüne göre “ızdırap” kelimesi Arapça kökenli olup “acı, üzüntü, sıkıntı, keder” anlamlarını içeriyor. ([Mynet][1]) Wikisözlük’e göre, Osmanlı Türkçesi’nde Arapça “اضطراب” (iḍtirâb) biçiminden alınmış. ([Vikisözlük][2]) Ayrıca bazı kaynaklarda Arapça “زَرَبَ” (zaraba) köküne dayandırılıyor; yani “vurmak, çarpmak, eziyet…

Ustalık Belgesi Olmadan Cafe Açılır mı? Felsefi Bir Bakış Hayat, sürekli bir seçimler silsilesidir; her karar, bir yola, bir sonuçlara, bir sonrasına götürür. İnsanlık tarihi boyunca, neyin doğru olduğunu ve neyin doğru şekilde yapılması gerektiğini sorgulayan pek çok düşünür, bu sorulara cevap aramış ve insan yaşamına dair derin düşünceler ortaya koymuştur. Peki, bir cafe açmak gibi oldukça gündelik bir mesele, aslında felsefi bir açıdan nasıl ele alınabilir? Üzerinde titizlikle durmamız gereken bir etik mesele midir, yoksa sadece hukuki bir gereklilik mi? Bir işletme açmanın gerekliliği, yalnızca kanunlarla mı sınırlıdır, yoksa daha derin bir ahlaki sorumluluk da içerir mi? Bu yazıda,…

Toz Jelatin Ne Kadar Su Konur? Psikolojik Bir Bakış Hepimiz mutfakta bir şeyler yaparken, kimi zaman bir tarifin her detayını gözden geçiririz. Fakat bir yemeği hazırlarken yaptığımız seçimler, sadece fiziksel bir eylem değildir; aynı zamanda bilinçli ya da bilinçdışı olarak zihnimizin ve ruh halimizin bir yansımasıdır. Bu yazıda, belki de basit gibi görünen bir soruyu ele alacağız: “Toz jelatin ne kadar su konur?” Ama soruya sadece bir tarifin ötesinde, psikolojik bir bakış açısıyla yaklaşacağız. İnsan Davranışları ve Mutfakta Seçim Yapma Psikoloji, insan davranışlarını ve kararlarını derinlemesine inceleyen bir bilim dalıdır. Mutfak, bazen bilinçli bazen de otomatik olarak aldığımız kararlarla şekillenir.…

Çello Nasıl Ortaya Çıkmıştır? Tarihin En ‘Cazip’ Müziği Düşünsenize, bir gün bir grup müzisyen bir araya gelip şöyle demiş olsun: “Hadi bir şey yapalım, ama şu gitardan daha büyük ve şık olsun. Hem de sesi daha derin olsun, ama bizim gibi kolayca taşınabilen bir şey olsun!” İşte, çello böyle doğmuş olabilir mi? Tabii ki! Ama biz, tarihsel gerçekleri biraz eğlenceli bir şekilde harmanlayalım. Çello’nun nasıl ortaya çıktığına dair hepimizin aklında biraz belirsizlik olabilir ama gelin, bunu biraz mizahi bir açıdan inceleyelim. Çello’nun Başlangıcı: Nasıl Hem ‘Küçük’ Hem ‘Büyük’ Oldu? Çello’nun atası, 16. yüzyılda İtalya’da ortaya çıkan “viola da gamba” ve…

Tavuğun Kafasını Ne Koparır? Psikolojik Bir Mercek Altında İnsan Davranışları Bir psikolog olarak, insan davranışlarını anlamak ve çözümlemek, her zaman en büyük merakım olmuştur. Ancak bazen, en basit ve sıradan görünen davranışlar, aslında karmaşık psikolojik süreçlerin birer yansımasıdır. “Tavuğun kafasını ne koparır?” sorusu, bu tür bir merak uyandıran ifadelerdendir. Duygusal patlamalar, ani kararlar, kontrolsüz tepkiler… Tıpkı tavukların kafa koparma davranışı gibi, insanlarda da anlık bir durum, düşüncesizce ve kontrolsüzce harekete geçirebilir. Peki, tavuğun kafasını gerçekten ne koparır? Bu yazıda, konuya bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden bakarak, insanların içsel dünyasında ne gibi dinamiklerin tetiklendiğini keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji: Hızlı Düşünceler ve…

Serum Hangi Hayvanın Kanından Yapılır? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Üzerine Bir Felsefi Deneme Felsefi Bir Bakış: İnsan ve Hayvan Arasındaki Sınırlar Serum üretimi, tıbbın temel uygulamalarından biri olarak, insan sağlığını iyileştirmek adına kullanılan bir teknolojidir. Ancak, serumun hangi hayvanın kanından yapıldığı sorusu, sadece tıbbi bir bilgi meselesi olmanın ötesinde, derin etik ve felsefi soruları gündeme getirir. İnsanlık, yüzyıllar boyunca doğa ve hayvanlarla olan ilişkisini, epistemolojik, ontolojik ve etik açıdan çeşitli biçimlerde ele almıştır. Peki, hayvanlardan alınan kanın kullanılması, yalnızca bilimsel bir gereklilik midir, yoksa bu uygulamanın ardında daha derin felsefi ve etik anlamlar yatmakta mıdır? Bu yazıda, serumun hangi hayvanın…

Merhaba dostlar — bugün birlikte, çoğumuzun günlük hayatında fark etmeden peşinden koştuğu ama üzerine nadiren durduğumuz bir kavramı konuşacağız: sürat. Hız, akış, zamanın biraz daha az gitmesi… “Sürat ne işe yarar?” sorusunun peşine düşerken, aslında yalnızca fiziksel değil, zihinsel, toplumsal ve ruhani açılardan da neler kazandığımızı keşfetmeye çalışacağız. Hazırsanız, birlikte bakalım. Sürat Kavramının Kökeni ve Evrimi Sürat, aslında yalnızca modern çağın değil; insanlık tarihi boyunca var olmuş bir tutku. İlk insanlar hayatta kalabilmek için süratle koşmanın, avlanmanın veya kaçmanın ne kadar önemli olduğunu bilirlerdi. İnsanoğlunun evrimsel sürecinde — kaçmak ya da kovalamak — hız, yaşamla doğrudan ilişkiliydi. Bu yüzden “sürat” hayata…

Mıknatıs Neyi Ayırır? Bilimsel Bir Keşif Hepimizin çocukluğunda, bir mıknatısla oynarken nesnelerin birbirine çekildiğini ya da itildiğini görmüşüzdür. Ancak, bir mıknatıs gerçekten neyi ayırır ve nasıl çalışır? Mıknatısların manyetik alanları, sadece demir gibi maddeleri çekmekle kalmaz, aynı zamanda doğada pek çok farklı etkileşimi başlatan güçlü bir araçtır. Bu yazıda, bir mıknatısın neyi ayırabileceğini anlamak için bilimin ışığında basit ama ilginç bir keşfe çıkacağız. Hazır mısınız? Mıknatısın Temel Özellikleri Mıknatıslar, belirli bir manyetik alan oluşturan ve bu alan sayesinde diğer manyetik maddeleri etkileyebilen nesnelerdir. Bu etkileşim, mıknatısın kuzey (N) ve güney (S) kutuplarına bağlıdır. Bir mıknatısın kuzey kutbu, diğer bir mıknatısın…