Şahin Gece Uçar Mı?
Hadi bakalım, bu soru biraz tuhaf değil mi? Şahinlerin gece uçup uçmadığı gibi bir meseleyi sorgulamak, adeta koca bir filmde başrol olan bir kahramanın “acaba hafta sonu tatil yapsam mı?” diye düşünmesine benziyor. Tamam, belki de biraz abarttım ama Şahin ve gece uçma konusu kesinlikle kafamızda deli sorular yaratabilecek bir tartışma başlatır. Önce, bu gece uçma olayına dair temel bir bilgi verelim; sonra da komik bir şekilde biraz derinlere inelim.
Şahin Gece Uçar Mı? Bilimsel Cevap: Hayır
Bir şahin düşünün. Bir ormanın tepe noktasında, sabahın ilk ışıklarıyla gökyüzüne doğru süzülen, havada vuruşu yapan, avını tam ortasından yakalayan bir yırtıcı kuş. Şahin, gündüz kuşudur. Her ne kadar ‘gece’ kelimesi bu kadar mistik ve gizemli olsa da, şahinlerin geceyi pek sevdiklerini söylemek zor. Yani, biyolojik açıdan bir şahin gece uçmaz. Çünkü bu kuşlar, görme yetenekleri ile doğrudan bağlantılı olarak gündüzleri avlanmaya daha yatkındır. Bütün gözleriyle güneşi kucaklamak için doğmuş gibiler. Şahinlerin geceyi kimseye bırakmamak gibi bir düşüncesi yok. Gece onlar için bir “kapalı alan” gibidir. Karanlık, bu yüksek profilli avcıya fazla stres yaratır.
Gündüzden Geceye Uçuş: Şahin Nerede Kaldı?
Bir arkadaşım var, ismi Bora, sürekli bu tür soru sormayı çok seviyor. Geçenlerde yine bir gün, bana dönüp sormuştu: “Abi, şahin gece uçar mı?” Dedim ki, “Ya Bora, şahinlerin uçamamaları bilimsel bir şey, geceyi sevmezler.” Bora ise gözlerini devirmişti ve “Aaa, demek gece uçamıyorlar ha?” diye bir yüz ifadesi takınmıştı. Benim de içimden şunu geçiriyorum: “Evet Bora, gece uçamıyorlar çünkü onlar sabahları güneşi kucaklamak için doğmuşlar, o kadar da zor değil.” Ama tabii bunları kendime sakladım.
Ama sonra düşündüm: Acaba şahinler, gece uçma yeteneği olsaydı, bu nasıl olurdu? Mesela şahinlerin gece uçmasını hayal ettim.
Sahne: Şahin, gece karanlığında süzülüyor. Yükseklerdeki o soğuk rüzgar yüzünü çarparken, parmak uçlarında hiç ses yok. Ama birden “ZOR! ZOR!” diye bağıran bir şahin: “Evet, ben gece de uçarım!”
Güzel, değil mi? Ama yine de işin gerçeği, şahinlerin gece uçamaması çok daha mantıklı. İnsanın geceleyin sabahın dört buçuğunda uykusuz bir şekilde “şahin gibi uçsam mı?” diye düşünmesi gibi bir şey bu.
Gece Şahin Olmak: Ya Şahin Olmasaydım?
Biraz daha gerçekçi bir düşünceye geçelim. Düşünsenize, bir şahin geceyi süzerek geçirmeye başlıyor. Önce, avını bulmak zor olurdu. Baykuşlar, yarasalar ve diğer gece kuşları gündüz göremeyen avlarına adeta “merhaba” derken, bir şahin o kadar zorlanırdı ki! O geceyi geçiren bir şahin, her an başını kaybedebilirdi. Hatta bir defasında, gece uçmaya çalışırken, “Abi, bu kadar karanlıkta nereye gidiyorum ben ya?” diye içinden geçiriyordur, kim bilir!
Tabii bir de, şahinlerin gündüzleri harika avcılar olduğunu düşünürsek, geceyi onlara bırakmak gayet mantıklı. Gündüz kuşları, görme yeteneklerine güvenerek üstünlük kurarlar; ama gece, onlara tamamen dezavantaj sağlar. Bir şahin gece uçsa, yüksek ihtimalle bir baykuş ya da bir yılan onu eğlenceli bir şekilde izlerdi. Geceyi de kendilerine bırakırlardı!
İçimden Geçen Şahin Konuşmaları
Gece uçmakta zorlanan bir şahin düşünün. Mesela, bir şahin kendi kafasında şöyle düşünüyor olabilir:
“Vallahi bu geceyi de zor alırım gibi hissediyorum. Bütün gece boyunca bir ışık arayayım, bak ne olur… Şu an gerçekten ne yapıyorum? Hava soğuk, rüzgar var, ışıklar bile karanlık. İyi ki gündüz var!”
Tabii gece uçma konusunda az da olsa bir merak uyanmış olabilir. Gece uçan şahinler ne yapar diye merak ediyorsunuz, değil mi? Belki de “bunun bir yolunu bulmalıyım” diye kendilerine güvenip bir kaç deneme yaparlar. Ama sonuçta, doğal yetenekleri ile gündüz zamanını tercih ederler.
Hayal Edilen Gece Şahini
Eğer bir gün gerçekten bir şahin gece uçmak zorunda kalırsa, bu kesinlikle çok enteresan bir manzara olur. O şahin, gece karanlığında süzülürken bir de “gözlük” takmak zorunda kalabilir! Karanlıkta, gökyüzünde hiçbir şeyin farkına varamayan şahin, biraz da kulaklarını kullanarak uçuyor olabilir. Sonunda, kendi kafasında “belki de şahin değil, baykuş olmam gerekirdi” diye düşünmesi mümkün.
Tabii bunun yanında, gündüzün rahatlığında uçan bir şahin, geceyi hiç tercih etmezdi. Düşünsenize, 7/24 müthiş bir görüş gücüne sahip, her daim yükseklerde süzülen ve bir av gördüğünde bütün havayı kendine hapseden bir yaratık… Geceyi, karanlığı, bütün bu şüpheli ortamları istemez. Şahinlerin kalbinde geceye dair pek de romantik bir his bulunmuyor.
Şahin Gece Uçar Mı? Sonuç
Hadi bu işin komik kısmını bitirelim ve sonuçlara gelelim. Şahin gece uçmaz. Bunu bilimsel ve biyolojik olarak netleştirdik. Ama bir gün şahinler de gece uçmayı öğrenirse, belki bir film olur. Belki de bir şahin gece uçar, gündüzleri kahve içer, akşamları ders çalışır. Ama şimdilik şahinlerin bu işe pek istekli olduğunu söylemek zor. Geceyi, karanlık kuşlar alsın, şahinler gündüzü bırakmasın.
Son olarak, ben de bir şahin gibi sabahları gözlerimi açıp uçar gibi kalkıp, “Geceyi ben de fethederim” dediğimi düşünmeden edemiyorum. Ama sabahları kuş gibi uyandığımda, “Vallahi şahin gibi uçamam” diyerek, bir kahve içip günümü başlatıyorum.